سلطان محمد ميرزا قاجار

155

سفرنامه سيف الدوله ( معروف به سفرنامه مكه ) ( فارسى )

گويند ، زياد است . به عربى او را بطم « 10 » گويند . به آن جهت اين زمين موسوم به وادى بطم شده است . قدرى از اين زمين گذشته ، علامت دو آبادى بسيار بزرگى است از سنگ . پنج شش مكان هم در راه بعضى ستونهاى سنگ بزرگ ، افتاده و بر پا ايستاده هست . خيلى از راه هم خيابان و سنگ‌بست عريضى دارد . مىگفتند كه شام معروف در قديم اين خرابه‌هاست . حوران شهرى كه حالا معروف به شام شده است ، دمشق است . حالا [ 91 ب ] اين زمين را حوران « 11 » نامند كه بلوك آباد بزرگى است از شام . خود مفرق اسم دره‌اى است بىآب و آبادى . مزيرب از مفرق الى مزيرب دوازده ساعت ، هشت ساعت اول راه دره ماهور ، بعد از آن يك سمت راه قدرى هموارتر از اول راه [ است ] . رمثه سمت چپ دهى است موسوم به رمثه [ كه ] اول آبادى بلوك حوران است . همه‌جا محل زراعت [ و ] تمام ديمكار [ است ] . باغات و درخت هيچ ندارند . محصولات حوران اين بلوك چهارصد پارچه ده و مزارع آباد دارد . گذشته از اينكه محصولش كفايت شام را مىكند ، سهل است كه بيشتر حاصل اين بلوك را تجار فرانسه به قيمت زياد خريده ، حمل به فرانسه و بعضى بلاد فرنگ مىنمايند . اهل اين محال

--> ( 10 ) . در متن بطن ضبط شده است ، ولى بطم ( به پيش و زبر اول ) درست مىباشد . در فرهنگهاى عربى ( مانند المنجد ) به پيش اول آمده است . بطم - پستهء كوهى ، درخت سقز . ( فرهنگ نوين ، ص 67 ) . بطم Batm - Botm - صمغ درخت بنه . ( فرهنگ معين ، ج 1 ) . ( 11 ) . اصل همه‌جا : هوران . ( ن . ك . افزوده‌ها ) .